Search this site
Embedded Files
  • Beranda
  • Materi
    • Aksara Sunda
    • Pakeman Basa
    • Biantara
    • Carpon
    • Novel
  • Quiz
  • Galeri
  • Pengumuman
 
  • Beranda
  • Materi
    • Aksara Sunda
    • Pakeman Basa
    • Biantara
    • Carpon
    • Novel
  • Quiz
  • Galeri
  • Pengumuman
  • More
    • Beranda
    • Materi
      • Aksara Sunda
      • Pakeman Basa
      • Biantara
      • Carpon
      • Novel
    • Quiz
    • Galeri
    • Pengumuman

Baca

Baca

teu sadia

teu sadia

A. WANGENAN NOVÉL

Novél nyaéta karya prosa fiksi dina wangun lancaran anu nyaritakeun kahirupan sapopoé.

Ciri-ciri novél nyaéta alur caritana ngarancabang (kompléks), tokoh palakuna loba, galurna panjang, latarna laluasa, tur eusina nyaritakeun kahirupan sapopoé.

Novél nu munggaran atawa pangheulana medal dina sastra Sunda judulna Baruang ka nu Ngarora karya D.K. Ardiwinata taun 1914.

Baruang Ka Nu Ngarora karya D.K. Ardiwinata (1914)

Citakan Heubeul

Citakan Heubeul

Citakan Anyar

B. UNSUR-UNSUR NOVÉL
Unsur-unsur nu aya dina novél nyaéta :

  1. Téma (theme)

  2. Palaku (character)

  3. Latar (setting)

  4. Galur (plot)

  5. Puseur sawangan (point of view)

  6. Amanat (massage)


  1. Téma (theme) nyaéta gagasan utama nu jadi ruh atawa jiwa tina carita novél. Conto téma dina novél saperti téma sosial, romantisme, rumaja, sajarah, perjuangan, pangumbaraan (petualangan), misteri, horor, religi, pendidikan.

  2. Palaku (character) nyaéta tokoh nu ngalalakon atawa nu maénkeun peran dina carita. Palaku umumna miboga tilu tipe karakter, nyaéta protagonis salaku fokus utama, antagonis nu nyiptakeun konflik, jeung tokoh pangrojong nu jadi kontras atawa dogdog pangréwong (tokoh pelengkap). Watek palaku nyaéta sipat jeung paripolah tokoh, bisa robah-robah (dinamis) bisa ogé angger (statis). Watek nu sok nyampak umumna hadé-goréng. Sipat hadé saperti soméah, béréhan, tara linyok bohong (jujur), karunyaan, paduli, sok nulungan, jsb. Sipat goréng saperti licik, korét atawa medit, munafik, loba ngabohong, hampang leungeun, goréng adat, jorok, kejem, sok curaling, sok ngahina, jsb.

  3. Latar (setting) nyaéta kaayaan lumangsungna kajadian dina carita. Umumna aya latar waktu, latar tempat, jeung latar suasana. Latar waktu bisa iraha baé, gumantung pangarang nuliskeun latarna bisa maké menit, jam, poé, bulan, taun, atawa jaman. Contona isuk, beurang, soré, peuting, wanci burit, wanci janari, taun kamari, jaman baheula, jaman penjajahan. Latar tempat ogé bisa di mana baé, saperti di imah, di sawah, di kebon, di leuweung, di lembur, di kota, di nagara, di benua, di planét, jsb. Latar suasana saperti suasana perang, suasana sepi, suasana di tengah leuweung, suasana sedih, seneng, jsb.

  4. Galur (plot) nyaéta jalanna carita atawa runtuyan kajadian dina carita. Umumna aya carita nu galurna maju, galur mundur, jeung campuran. Istilah kiwari saperti plot twist sok dipake pikeun nyebutkeun carita nu galurna teu kaduga-duga nu matak pamaca reuwas sabab teu nyangka bakal kitu.

  5. Puseur sawangan nyaéta cara pangarang nyarita dina novél, bisa maké puseur sawangan jalma kahiji (kuring), jalma kadua (anjeun), atawa jalma katilu (manéhna; ngaran tokoh). Conto:
    jalma kahiji: “kuring tadi isuk indit ka sakola kana angkot“.
    jalma kadua: “ke soré anjeun balik ti sakola tuluy ulin ka walungan”.
    jalma katilu: “manéhna reuwas manggih buhaya” jeung “Si Emod nyarandé kana tangkal kai”

  6. Amanat nyaéta pesen atawa hal-hal anu ditepikeun ku pangarang dina carita novél

C. STRUKTUR NOVÉL

Dina novél aya 5 struktur pangwangun atawa 5 tahapan galur, nyaéta:

  1. Oriéntasi (awal carita)

  2. Konflik (awal masalah)

  3. Klimaks (puncak masalah)

  4. Anti-klimaks (ahir masalah)

  5. Résolusi (ahir carita)

D. APRÉSIASI NOVÉL

Aprésiasi novél nyaéta ngahargaan atawa méré tanggapan novél. Aprésiasi novél mangrupa cara urang maham, ngalenyepan tur ngahargaan eusi carita novél. Urang lain ukur maca, tapi ngarasakeun jeung mikiran carita di jerona.

Nu dilakukeun nalika ngaaprésiasi novél saperti:

  • Maham carita: kumaha alurna, saha baé palakuna

  • Ngarasakeun carita: sedih, bungah, tegang, kuciwa, jsb.

  • Ngajénan: caritana alus atawa henteu, menarik atawa henteu

  • Nyindekkeun: pesen atawa pelajaran naon nu bisa diala

E. DAPTAR JUDUL NOVÉL SUNDA

Di handap daptar judul novél sunda diruntuykeun ti jaman baheula nepi taun-taun ayeuna.

Periode 1910-an

  • Baruang Ka Nu Ngarora karya D.K. Ardiwinata (1914)

Periode 1920-1940

  • Siti Rayati karya Moh. Sanoesi (1927)

  • Siti Fatimah karya Moh. Sanoesi

  • Dibélaan Pegat Nyawa karya Moh. Sanoesi

  • Carios Agan Permas karya Joehana (1928)

  • Neng Yaya karya Joehana

  • Rusiah nu Goréng Patut karya Joehana

  • Pangéran Kornél karya R. Méméd Sastrahadiprawira (1930)

  • Mantri Jero karya R. Méméd Sastrahadiprawira

  • Lain Eta karya Moh. Ambri

  • Munjung karya Moh. Ambri

  • Ngawadalkeun Nyawa karya Moh. Ambri

  • Burak Siluman karya Moh. Ambri

  • Laleur Bodas karya Samsu

  • Diarah Pati karya Margasulaksana

Periode 1940-1950

  • Gogoda Ka Nu Ngarora karya M.A. Salmun (1951)

  • Marjanah karya Suwarsih Djojopuspito (1959)

Periode 1960-an

  • Dedeh karya Yus Rusamsi

  • Pileuleuyan karya Yus Rusamsi

  • Randa Béngsrat karya Yus Rusamsi

  • Wilujeng Enjing karya Yus Rusamsi

  • Napsu nu Matak Kaduhung karya Nanie Sudarma

  • Néangan Bapa

  • Imah nu Réa Kamarna

  • Pamuda Désa

  • Sekar Ligar di Tetelar

  • Mojang Kota karya Nanie Sudarma

  • Meunang Geusan Muntang karya Eddi Tarmidi

  • Prabu Siliwangi karya Eddi Tarmidi

  • Laksana karya M.I. Adnawidjaja

  • Kabogoh Téré karya Ayatrohaédi

  • Babu Kajajadén karya Sjarif Amin

  • Manéhna karya Sjarif Amin

  • Nyonya Kawasa karya Hayati

  • Kadeudeuh Panganggeusan karya Apip Mustopa

  • Bogoh Ka Randa karya Apip Mustopa

  • Sri Panggung karya Tjaraka

  • Béja ti Maranéhna karya Ki Umbara

  • Diwadalkeun ka Siluman karya Ki Umbara

  • Kongkorong Béntang karya Ki Umbara

  • Maju Jurang Mundur Jungkrang karya Ki Umbara

  • Si Bedog Panjang karya Ki Umbara

  • Nganti-Nganti Dawuh karya Karna Yudibrata

  • Nu Seungit Dipulang Asih karya Ahmad Bakri

  • Srangéngé Surup Mantén karya Ahmad Bakri

  • Payung Butut karya Ahmad Bakri

Periode 1970-an

  • Ngabuang Manéh karya Ki Umbara

  • Pipisahan karya RAF (Rahmatullah Ading Affandi)

  • Puputon karya Aam Amilia

  • Sudagar Batik karya Ahmad Bakri

  • Lembur Singkur karya Abdullah Mustapa

Periode 1980-an

  • Buron karya Aam Amilia

  • Kanyaah Kolot karya Karna Yudibrata (1985)

  • Kalajengking karya Anna Mustikaati

  • Cinta Pabaliut karya Eddy D. Iskandar

  • Béntang Pasantrén karya Usép Romli H.M.

  • Rini karya Yoséph Iskandar

  • Ngepung Kahar Muzakar karya Adang S.

  • Si Lamsijan Kaédanan karya Ki Umbara

  • Mikung karya Abdullah Mustapa

Periode 1990-an

  • Prabu Wangisutah karya Yosep Iskandar (1991)

  • Pamanah Rasa karya Yosep Iskandar (1991)

  • Tanjeur na Juritan Jaya di Buana karya Yosep Iskandar (1991)

  • Sang Mokteng Bubati karya Yosep Iskandar (1991)

  • Putri Subanglarang karya Yosep Iskandar (1991)

  • Demung Janggala karya Tatang Sumarsono (1993)

  • Katineung karya Holisoh M.E. (1998)

Periode 2000-an

  • Galuring Gending karya Tatang Sumarsono

F. DAPTAR JUDUL NOVÉL SUNDA ANAK

Di handap daptar judul novél sunda pikeun barudak atawa rumaja:

Periode 1920-an

  • Carita Budak Yatim karya R. Hanapiah (1924)

Periode 1930-an

  • Budak Teuneung karya Samsoedi (1930)

Periode 1960

  • Budak Minggat karya Samsoedi citakan kadua (1965)

  • Nu Seungit Dipulang Asih karya Ahmad Bakri (1968)

Periode 1980-1990

    • Budak Teuneung karya Samsoedi Citakan kadua (1982)

    • Miang jeung Kaludeung karya Tatang Sumarsono (1983)

    • Kedok Tangkorék karya Aan Merdeka Permana (1986)

    • Andar-andar Stasion Banjar (1986)

    • Jalma nu Ngarudag Cinta (1986)

    • Andar-andar Pangandaran (1987)

    • Paul di Pananjung Paul di Batukaras (1987)

    • Muru Tanah Harepan (1987)

    • Tanah Angar di Sebambam (1987)

    • Budak Calakan karya Adang S. (1986)

    • Dang Umar ti Situraja karya Adang S. (1984)

Periode 1990-2000

    • Nyaba ka Leuweung Sancang karya Aam Merdeka Permana (1990)

    • Si Paser karya Tatang Sumarsono (1992)

    • Guha Karang Legok Pari karya Hidayat Soesanto (1993)

    • Bima Rengkung karya Hidayat Soesanto (1995)

    • Seri Carita Wayang tina Mahabarata karya Hidayat Soesanto

    • Si Bedegong karya Aan Merdeka Permana (1999)

    • Silalatu Gunung Salak karya Aan Merdeka Permana (1999)

    • Anaking Jimat Awaking karya Wahyu Wibisana (2002)

    • Anak Jadah karya Cecep Burdansyah (2002)

    • Carita Si Dirun karya Samsoedi (2002)

    • Surat Wasiat karya Samsoedi (2012)

    • Babalik Pikir karya Samsoedi

    • Kabandang ku Kuda Lumping karya Ahmad Bakri (2008)

    • Neangan Bapa karya Adang S (2010)

    • Menak Amir karya Ki Umbara

    • Lutung Leutik karya Ki Umbara (2002)

    • Nu Ngageugeuh Legok Kiara karya Dadan Sutisna (2006)

    • Si Bedog Panjang karya Ki Umbara (2012)

    • Teu Tulus Paeh Nundutan karya Ki Umbara (2013)

Raiyan Zakaria, S.Pd.SMP Negeri 3 Jatiwangi
Link
Instagram
Facebook
Google Sites
Report abuse
Page details
Page updated
Google Sites
Report abuse